Anjiokat, damar içine (intravenöz) sıvı, ilaç veya kan vermek amacıyla damar yolu açmak için kullanılan esnek plastik bir kateterdir. Klinik kullanımda ve halk arasında branül ya da IV kanül olarak da bilinir. İçindeki metal iğne damara girişi sağlar; kateter damara yerleştikten sonra iğne geri çekilir ve damarda yalnızca yumuşak plastik kanül kalır. Böylece damar yolu güvenli biçimde açık tutulur.
Anjiokat ne işe yarar?
Anjiokat, sürekli ya da tekrarlı damar erişimi gereken durumlarda kullanılır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Serum ve sıvı tedavisi (intravenöz sıvı verme)
- Damar içi ilaç uygulaması
- Kan ve kan ürünleri transfüzyonu
- Kontrastlı görüntüleme işlemleri
- Acil durumlarda hızlı sıvı replasmanı
Anjiokat yapısı
Bir anjiokat temel olarak şu parçalardan oluşur: damara giren kateter (kanül), giriş için kullanılan metal iğne, kan dönüşünü gösteren flashback haznesi ve bazı modellerde ek ilaç verme için port (kapaklı giriş) ile sabitlemeyi kolaylaştıran kanatçıklar.
Anjiokat boyutları ve renk kodları
Anjiokatlar, iğne uçlarında olduğu gibi kalınlıklarına göre gauge (G) birimiyle ölçülür ve her boyut uluslararası bir renk koduyla tanımlanır. Kural aynıdır: gauge numarası büyüdükçe kateter incelir. Önemli not: bu renk kodu, enjektör iğnelerinin renk kodundan farklıdır.
| Gauge (G) | Renk | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 14G | Turuncu | Travma, acil, hızlı sıvı/kan replasmanı |
| 16G | Gri | Büyük cerrahi, yoğun bakım, hızlı transfüzyon |
| 17G | Beyaz | Hızlı sıvı ve kan verme |
| 18G | Yeşil | Kan transfüzyonu, genel infüzyon |
| 20G | Pembe | Yetişkinlerde rutin damar yolu, ilaç |
| 22G | Mavi | İnce/kırılgan damarlar, yavaş infüzyon |
| 24G | Sarı | Pediatri, yaşlı, kırılgan damarlar |
| 26G | Mor | Yenidoğan ve çok ince damarlar |
Doğru anjiokat nasıl seçilir?
Seçim; hastanın damar yapısına, yaşına ve uygulanacak tedaviye göre değişir. Hızlı ve yüksek hacimli sıvı gerektiğinde kalın (düşük gauge) kateterler, ince ve kırılgan damarlarda ise daha ince (yüksek gauge) kateterler tercih edilir. Renk kodu pratik bir kolaylık sağlasa da, kullanmadan önce ambalaj üzerindeki ölçü mutlaka kontrol edilmelidir; renk tonları üreticiye göre küçük farklılıklar gösterebilir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Damar yolu uygulaması yalnızca yetkili sağlık personeli tarafından yapılmalıdır.
Sağlık Depo'da farklı boyut ve renklerde damar yolu ürünleri bulabilirsiniz: Anjiokat, Enjektör/İğne Uçları ve Kanül kategorilerini inceleyin.